Dünya Gündemi

Yunan adası Delos, iklim değişikliği nedeniyle sular altında kalma tehlikesiyle karşı karşıya. Araştırmacılara göre ada 50 yıl içinde yok olma riski taşıyor. Delos, Yunan mitolojisinde güneş tanrısı olarak bilinen Apollo ve ikiz kız kardeşi ay tanrıçası Artemis’in doğum yeri olarak biliniyor.

Yunan adası Delos’un yıllar içinde sular altında kalacağı öne sürüldü. Fransız Atina Arkeoloji Okulu (EFA) Başkanı Veronique Chankowski yaptığı açıklamada, “Delos yaklaşık 50 yıl içinde yok olmaya mahkum.” dedi.

Ege Denizi’nde Mikonos yakınlarında yer alan 1,3 mil karelik ada, M.Ö. 4. yüzyıl yıldan beri insanlar tarafından iskan edilmiştir.

APOLLO VE ARTEMIS’İN DOĞUM YERİ OLARAK BİLİNİYOR

Daha sonra Yunan mitolojisinde önemli bir yer olarak tanınan Delos, güneş tanrısı Apollo ve ikiz kız kardeşi ay tanrıçası Artemis’in doğum yeri olarak biliniyor.

M.Ö. 9. yüzyıla gelindiğinde Delos bir Apollon tapınağı olarak kurulmuştur.

Arkeolojik bir alan olarak Delos, M.Ö. 4. yüzyıl ile Hıristiyanlığın ilk dönemleri arasında birçok Ege uygarlığının izlerini taşıyan olağanüstü kapsamlı ve zengin bir yerdir.

ANTİK BÖLGEYİ RİSK ALTINA SOKUYOR

Günümüzde, iklim değişikliğinin neden olduğu yükselen deniz seviyeleri antik bölgeyi risk altına sokuyor.

Newsweek’ten Aristos Georgiou’nun haberine göre, EFA’dan araştırmacılar 150 yıldır Delos’u inceliyor ve son araştırmalar çoktan verilen zararı ortaya çıkardı.

SON 10 YILDA DENİZ SEVİYESİ  YÜKSELDİ

Sadece son on yılda Delos’un bazı bölgelerinde deniz seviyesi yaklaşık 70 feet yükseldi.

Aynı zamanda adanın bölgedeki tektonik plakaların hareketleri nedeniyle giderek battığı belirtildi.

Araştırmacılar en fazla hasarı M.Ö. birinci ve ikinci yüzyıllara tarihlenen depo binalarının bulunduğu alanda tespit etti.

“HER YIL YENİ DUVARLARIN ÇÖKTÜĞÜNÜ FARK EDİYORUM”

Fransız misyonunun Delos’taki yöneticisi Jean-Charles Moretti, “Kışın depolara su giriyor,” diyor. “Duvarların tabanını yiyip bitiriyor. … Her yıl ilkbaharda yeni duvarların çöktüğünü fark ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Delos’un popüler bir turizm merkezi olmasından dolayı yoğun yaya trafiğiyle birlikte sorun daha da kötüleştiriyor.

Kaynaklara göre ziyaretçiler sık sık yasak bölgelerden geçerek adanın çürümesini hızlandırıyor.

Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), H3 roketiyle yeni tip “ALOS-4” gözlem uydusunun fırlatılmasını ertelediğini duyurdu.  Erteleme nedeni hava muhalefeti olarak açıklandı.

JAXA, yeni tip “ALOS-4” gözlem uydusunun fırlatılmasını erteledi. JAXA’nın açıklamasına göre, güneydeki Tanegaşima Uzay Merkezi’nden yeni tip gözlem uydusunun fırlatılmasına ilişkin takvimde değişiklik yapıldı. 30 Haziran’da fırlatılacağı duyurulan gözlem uydusu, ülkenin güney bölgelerindeki kötü hava şartları sebebiyle hafta başı gerçekleştirilecek. Japonya Savunma Bakanlığınca geliştirilen kızılötesi sensöre sahip “Gelişmiş Kara Gözlem Uydusu” (ALOS-4), kullanımdaki ALOS-2’nin yerini alacak. Yeni tip “ALOS-4” uydusu, afet haritalama için veri toplama ile füze denemeleri dahil askeri faaliyetlerin izlenmesi gibi keşif görevleri yürütecek.

Kosova ve Sırbistan arasında kültürel alışverişi teşvik etmek üzere bu yıl 10.  yapılcak olan Miredita Dobar Dan Festivali iptal edildi. Belgrad polisi, iptale gerekçe olarak güvenlik endişelerini gösterdi.

Kosova ve Sırbistan arasında kültürel alışverişi teşvik etmek üzere tasarlanan bir festivalin organizatörleri, Belgrad makamlarının holigan grupların baskısına boyun eğerek bu yılki etkinliği yasakladığını söyledi. Belgrad polisi, dün öğleden sonra yaptığı açıklamada, Sırbistan’ın başkentinde dün başlaması planlanan Miredita Dobar Dan (Arnavutça ve Sırpça’da “İyi günler” anlamına geliyor) etkinliğinin iptal edilmesine gerekçe olarak güvenlik endişelerini gösterdi.

Ancak festivali düzenleyen Sırbistanlı ve Kosovalı gençlik grupları, Sırbistan İçişleri Bakanlığını, festivali basan ve katılımcılara gözdağı veren milliyetçi holigan gruplara karşı kendilerini koruyamamakla suçluyor. The Guardian gazetesinin bildirdiğine göre organizatörler yaptıkları açıklamada, “Festivalin polis gözetiminde gerçekleşmesi gereken alanda bulunduğumuz sırada, holiganlar arka girişe bir asma kilit yerleştirmeyi başardılar ve müdahale edemeyeceklerini iddia eden Sırbistan İçişleri Bakanlığı üyelerinin gözleri önünde insanların rehin tutulduğu bir durum yarattılar” dedi. Açıklamada, festivalin başlamasından günler önce, festivalin yapılacağı mekânın dışına “Defolun!” ve “Hoş gelmediniz!” gibi mesajlar yazıldığı da belirtildi.

10. YILDÖNÜMÜNÜ KUTLAYACAKTI Kosova ile Sırbistan arasında 1998-99 yıllarında yaşanan savaşın derinleştirdiği etnik bölünmeler arasında köprü kurmak amacıyla 2014 yılında başlatılan Miredita Dobar Dan, bu yıl 10. yıldönümünü kutlayacaktı. Belgrad, ezici çoğunluğu etnik Arnavut olan eski vilayeti Kosova’nın 2008 yılındaki bağımsızlık ilanını tanımıyor. Perşembe günü Baba ve Baba adlı oyunuyla etkinliğin açılışını yapacak olan oyun yazarı Jeton Neziraj, “Ne yazık ki festivalin yasaklanması çok öngörülebilirdi” dedi. The  Guardian’a konuşan Neziraj, “Sırp siyaseti son altı yıldır Kosova ile Sırbistan arasındaki kültürel işbirliğini bir Truva atı olarak göstermek ve iç popülist amaçlarla damgalamak için çok çaba harcadı” diye ekledi.

İran’da seçimler, Gazze savaşı nedeniyle artan bölgesel gerilim ve İran’ın yaptırımlarla sarsılan ekonomisinin durumuna ilişkin hoşnutsuzluk ortamında gerçekleşiyor. İranlılar, yüksek enflasyon ve riyalin dolar karşısındaki düşüşünün artan etkileri konusunda endişeli. Öte yandan İran Seçim Komisyonu, oy verme sürecini iki saat uzattı.

İranlılar, iki muhafazakar adaya karşı bir reformist adayın yarıştığı Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde oy vermeye devam ediyor.

İran Seçim Komisyonu, yerel saatle 18.00’de bitmesi planan seçimler için oy verme sürecini iki saat uzattığını açıkladı. 

Aşırı muhafazakar Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin geçtiğimiz ay bir helikopter kazasında hayatını kaybetmesinin ardından yapılan seçimde yaklaşık 62 milyon İranlı oy kullanma hakkına sahip. Oylama, Gazze savaşı nedeniyle artan bölgesel gerilim ve İran’ın yaptırımlarla sarsılan ekonomisinin durumuna ilişkin hoşnutsuzluk ortamında gerçekleşiyor. Seçimlerde reformist aday Mesud Pezeşkiyan, muhafazakar adaylar Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, eski Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Said Celili ve eski İçişleri Bakanı Mustafa Purmuhammedi yarışıyor. İki aşırı muhafazakar Tahran Belediye Başkanı Alirıza Zakani ve Reisi’nin eski başkan yardımcısı Emir Hüseyin Kadızadehaşimi, “muhafazakar kanatta birliği sağlamak için” seçime saatler kala adaylıktan çekilmişti.

İranlılar, yükselen enflasyonun ve riyalin dolar karşısındaki düşüşünün artan etkileri konusunda endişeli.

“YABANCI ÜLKELERE BAĞIMLI OLMADAN İLERLEMELİ” Dini lider Ali Hamaney, bu hafta yaptığı açıklamada, “en nitelikli adayın” 1979’da ABD destekli monarşiyi deviren “İslam Devrimi’nin ilkelerine gerçekten inanan kişi” olması gerektiğini söyledi. hamaney, bir sonraki cumhurbaşkanının İran’ın yabancı ülkelere bağımlı olmadan ilerlemesine izin vermesi ancak İran’ın dünya ile ilişkilerini kesmemesi gerektiğini söyledi. Yakın zamana kadar pek tanınmayan Pezeşkiyan’ın adaylığı, muhafazakâr ve aşırı muhafazakâr kampların yıllarca süren hâkimiyetinin ardından İran’ın reformcu kanadı için temkinli umutları canlandırdı. İran’ın son reformist cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi, Pezeşkiyan’ı “dürüst, adil ve sevecen” olarak övmüştü.NÜKLEER ANLAŞMA TARTIŞMASI Kampanya tartışmaları sırasında Celili ılımlıları, nükleer programını durdurması karşılığında İran’a yaptırımların hafifletilmesini öngören 2015 anlaşmasını imzaladıkları için eleştirdi. ABD’nin 2018 yılında dönemin başkanı Donald Trump döneminde çekildiği anlaşmanın “İran’a hiçbir fayda sağlamadığını” söyledi. Celili, 2007-2013 yılları arasında İran’ın nükleer program müzakerelerini yürütmüştü. Pezeshkianise  anlaşmanın kurtarılması ve felç edici yaptırımların kaldırılması için çaba gösterilmesi çağrısında bulundu ve “Amerika’ya ebediyen düşman mı olmalıyız, yoksa bu ülkeyle sorunlarımızı çözmeyi mi arzuluyoruz?” diye sordu.

Fransa’da erken seçimin ardından sağcı hükümetin kurulma ihtimali, yatırımcıları endişelendirirken Fransız tahvil piyasalarındaki satış baskısıyla tahvil faizi 2012 Euro Krizi’nden bu yana en yüksek seviyesi olan yüzde 3,26’ya yükseldi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkesinde aşırı sağın Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinden açık ara farkla birinci çıkmasının ardından 9 Haziran’da Parlamentoyu feshederek 30 Haziran-7 Temmuz için erken seçim kararını duyurdu. Avrupa’da aşırı sağın seçimde yükselmesi ve bölgenin en büyük ikinci ekonomisi Fransa’da erken seçimin ardından sağcı hükümetin kurulması olasılığı, Avrupa devlet tahvillerini olumsuz etkilerken yatırımcılar, ağırlıklı olarak Fransız tahvillerini satmaya devam ediyor. Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi, AP seçimlerinin ardından 25 baz puan artarak yüzde 3,26’ya çıktı. Fransa ile Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi arasındaki fark, 84 baz puanla Eylül 2012’den beri en yüksek seviyesine ulaştı. Fransız borsası da 30 Haziran’da düzenlenecek erken genel seçimde aşırı sağın olası başarısına yönelik endişelerle düşüşünü sürdürüyor. Erken seçim kararının ardından Fransa’da düşen CAC 40 endeksinin son 3 gündür yüzde 5’ten fazla değer kaybetmesi dikkati çekti. Analistler, 30 Haziran’da düzenlenecek, 7 Temmuz’da ikinci turu yapılacak oylama sonucunda sağ popülistlerin Fransa’da çoğunluğu kazanması halinde Avrupa Birliği (AB) düzeyinde çatışma riskinin artacağını belirterek, borç krizinin pek olası olmadığını ifade etti. Fransa’da aşırı sağ partilerin seçimi kazanması halinde seçim vaatlerinin hayata geçirilebileceği, bunun ulusal bütçeyi daha istikrarsız hale getirebileceği ve finansal piyasalarda türbülans yaşanabileceği endişesine yol açtığı bildirildi.

İngiltere’de havalimanlarında eylem yapmaya hazırlandıkları iddiasıyla gözaltına altına alınan çevreci aktivistlerin sayısı 27’ye çıktı. Londra Metropolitan Polisi, “Just Stop Oil” protesto grubuyla ilişkili 17 kişinin evlerine baskın yapıldığını açıkladı.

İngiltere’de havalimanlarındaki işleyişi aksatacak eylemler planladıkları iddiasıyla 27 aktivist gözaltına alındı. Londra Metropolitan Polisi’nden yapılan açıklamaya göre, 25 ve 27 Haziran’da gözaltına alınan 10 kişinin ardından bugün yeni açıklama yapıldı. Londra dışında Gloucestershire, Oxfordshire, Devon, Essex, Manchester, Surrey, Sussex, Norfolk ve Batı Yorkshire’da “Just Stop Oil” protesto grubuyla ilişkili 17 kişinin evlerine baskın yapıldı. Bu kişilerin, Kamu Düzeni Yasası’nı ihlal etme planları yaptıkları ve ulusal altyapıya zarar verebilecek eylemler hazırladıkları gerekçesiyle gözaltına alındığını açıklayan polis, bazılarının arasında Just Stop Oil’in üst düzey isimlerinin bulunduğu bilgisini paylaştı. Gözaltına alınanlardan bazılarının serbest bırakıldığı kaydedilen açıklamada, bu şüphelilerin herhangi bir havalimanına bir kilometreden fazla yaklaşamayacakları ifade edildi. Operasyonu yürüten Başkomiser Ian Howells, “Londra havalimanlarının güvenliği ve uçuş emniyetini hiçe sayan herkes, polis ve güvenlik görevlilerinin vereceği sert karşılığa hazır olmalı” diye konuştu.

ABD Başkanı Joe Biden ve eski başkan Donald Trump, kasım ayında yapılacak seçimler için televizyondaki ilk tartışmalarını gerçekleştirdi. Bu ilk tartışma ABD basın yayın organlarında nasıl yorumlandı? NTV Dış Haberler Servisi, ABD’nin önde gelen gazete, televizyon ve internet sitelerinden 6 makaleyi derledi.

Avrupa Birliği (AB), Microsoft ve OpenAI ile Google ve Samsung arasındaki yapay zeka ortaklıklarını incelemeye aldı.

AB Komisyonu’nun Rekabetten Sorumlu Üyesi Margrethe Vestager, Brüksel’de düzenlenen bir programda yapay zeka alanında atacakları adımlar konusunda değerlendirmelerde bulundu. Vestager, belirli “münhasırlık hükümlerinin” rakipler üzerinde olumsuz etkisi olup olmayacağını anlamak için Microsoft ve OpenAI şirketlerine AB rekabet kuralları kapsamında takip soruları gönderileceğini belirtti. Google’ın Samsung ile yaptığı ve Gemini’nin belirli Samsung cihazlara önceden yüklenmesine ilişkin anlaşmanın etkilerini de daha iyi anlamak istediklerini ifade eden Vestager, büyük teknoloji şirketlerinin daha küçük model geliştiricilerin son kullanıcılara ulaşmasını zorlaştırma riskini gördüklerini söyledi. Vestager, son dönemde yapay zekanın çok hızlı geliştiğini anımsatarak, bu alana ve piyasadaki çeşitli uygulamalara yönelik sıkı incelemenin devam edeceğini anlattı. Önemli sanayi ve teknolojik değişikliklerin yaşandığı zamanlarda katı rekabet kurallarına ve uygulamalarına ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Vestager, yapay zeka alanında da hızla harekete geçilmesi gerektiğini vurguladı.

ABD Başkanı Joe Biden, 5 Kasım’da yapılacak başkanlık seçimleri öncesinde rakibi Donald Trump’la yaptığı ilk canlı yayın tartışmasında “başarılı” performans sergilediğini savundu. Biden, “Dün gece Trump’ı gördünüz mü? Tek bir münazarada en çok yalan söyleme rekorunu kırdı” dedi.

ABD Başkanı Joe Biden, Atlanta’da basının sorularını yanıtladı. Dün akşamki yayında Beyaz Saray yetkililerinin “Başkan grip” yönündeki açıklamalarının sorulması üzerine Biden, “Evet boğazım ağrıyor.” dedi. Biden, dünkü performansına ilişkin olarak da “Bence iyi iş çıkardık.” diye konuştu.

“YALANCI BİRİYLE TARTIŞMAK KOLAY DEĞİL” Demokratların canlı yayın sonrası dile getirdiği eleştiriler ve endişe hakkında ise Biden, “Yalancı biriyle tartışmak kolay değil.” ifadesini kullandı. Trump’ın canlı yayın tartışmasında 26 kere yalan söylediğini iddia eden Biden, “Dün gece Trump’ı gördünüz mü? Tek bir münazarada en çok yalan söyleme rekorunu kırdı” dedi. 

Biden, “Bu seçimi kazanmak niyetindeyim” dedi. 

NE OLDU?  ABD’de 5 Kasım’da yapılacak başkanlık seçimleri için yarışan Demokrat Partili Joe Biden ile Cumhuriyetçi rakibi Donald Trump, ilk canlı yayın tartışmasında kozlarını paylaşmıştı.

Trump program boyunca rakibine karşı net bir üstünlük sağlayamasa da Biden ikinci kez adaylık için yaşı konusunda duyulan kaygıları giderecek bir performans sergileyememiş, program sonrasında yoğun eleştiriye maruz kalmıştı. Biden’ın adaylıktan çekilmesi gerektiği yönünde tartışmalar alevlenirken, ABD’de Temsilciler Meclisi üyesi Cumhuriyetçi Chip Roy, Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in, “Anayasa’nın 25. Ek Maddesi’ni” kullanarak Başkan Biden’ı görevden alma çağrısı yapması için tasarı hazırlığında olduğunu duyurmuştu.

Mahkemenin Kararı ve Gerekçesi Kenya’da mahkeme, ordunun sokaklara inmesine izin veren bir karar aldı. Bu karar, ülkedeki güvenlik sorunlarını ve kamu düzenini sağlama gerekliliğini göz önünde…