Dünya Gündemi

ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından John Joseph Moakley, Boston Federal Mahkemesi savcılığına Eylem Tok’un Türkiye’ye iadesi için yazı gönderdi. Yazıda Tok’un iadesi için bir sakınca olmadığı belirtildi..

Suriye sınırında insan kaçakçılığı yaptığı öne sürülen general, Ankara’da gözaltına alındıktan sonra Şanlıurfa’da çıkarıldığı mahkeme tarafından tutuklandı.

Trabzonspor’un yeni transferleri Borna Barisic ve John Lundstram, taraftarlara mesaj yolladı.

İzmir’in Selçuk ilçesinden kalkış yapan eğitim uçağı, motor arızası nedeniyle Aydın Çıldır Havaalanı’na acil iniş yaparken, pilotun soğuk kanlılığı kokpit kamerasına yansıdı.

İklim değişikliğinin yol açtığı aşırı sıcak hava dalgası 16-24 Haziran’da dünyanın farklı bölgelerinde yaklaşık 5 milyar insanı etkisi altına aldı.

İsrail ile Lübnan arasında “Mavi Hat” olarak tabir edilen sınır hattında gerginlik sürüyor. İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant’ı  güvenlik kabinesinde Hizbullah’ın, güçlerinin tamamını Lübnan sınırından çektiği bir anlaşmanın “kabul edilebilir” olduğunu söylemesi tartışmalara neden oldu. Toplantıda Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, 7 Ekim saldırıları konusunda Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi’ye yüklendi. Halevi ise Smotrich’in “Bize sorumluluk dersi vermeyin. 6 Ekim’de uyuyanlar biz değildik.” ifadesi üzerine “Sözünü geri al” diye bağırdı.

Haaretz gazetesine konuşan kaynaklara göre, İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant dün yapılan güvenlik kabinesi toplantısında Hizbullah ile muhtemel savaş senaryolarını ve anlaşma ihtimalini ele aldı. Hizbullah ile tansiyonun düşürülmesi konusunda bir anlaşmanın şartlarını değerlendiren Gallant, Hizbullah güçlerinin sınırdan çekilmesini ihtiva edecek bir anlaşmanın “kabul edilebilir” olduğunu ifade etti.

KABİNE KARIŞTI Ancak Gallant’ın açıklamaları kabine üyeleri arasında bağrışmaları beraberinde getirdi. Kaynaklara göre, aşırı sağcı görüşleriyle bilinen Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Gallant’a savaştan nasıl kaçınılabileceğini sorusunu yönelterek, Hizbullah ile bir anlaşmaya taraf olmadığı mesajı verdi.

Ben-Gvir’in çıkışına yanıt veren Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer, “Savaşı kazansak dahi yine de anlaşma imzalamak zorundayız.” dedi. Dermer’e cevap olarak Ben-Gvir, “Hizbullah’la bir anlaşma başka bir 7 Ekim’e yol açacak. Nazilerle anlaşma yapamazsınız. Kazandığımızda anlaşma yapacak kimse olmayacak ve bu iyi bir şey.” ifadelerini kullandı. Tartışmaya müdahale eden Başbakan Binyamin Netanyahu, “Kuzeydeki sakinlerimizin evlerine dönmesine olanak sağlayan bir anlaşmaya varılabilir.” şeklinde konuştu. GENELKURMAY BAŞKANI, AŞIRI SAĞCI BAKANA BAĞIRDI The Times of Israel’in haberine göre, toplantının ilerleyen saatlerinde aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, önceki toplantıda bakanların 7 Ekim saldırıları konusunda sorumluluk almaları gerektiği ifadelerini kullanan Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi’ye yüklendi. Halevi, Smotrich’in “Bize sorumluluk dersi vermeyin. 6 Ekim’de uyuyanlar biz değildik.” ifadesi üzerine “Sözünü geri al.” diye bağırdı. Gallant, bakanların, ordu komutanlarına yönelik bu tür “benzeri görülmemiş saldırılarını” kabul etmeyeceğini söyledi. Smotrich ile Halevi arasındaki kavgaya taraf olmayı reddeden Netanyahu ise iki tarafın da açıklamalarının kabul edilemez olduğunu dile getirdi. MAVİ HAT’TA GERGİNLİK Gazze Şeridi’ne 7 Ekim’den bu yana saldırılarını sürdüren İsrail, kuzey sınırında da Lübnan Hizbullah’ı ile çatışıyor. İsrail ile Lübnan arasında “Mavi Hat” olarak tabir edilen sınır hattında son haftalarda gerginlik tırmanıyor. İsrail ordusu, 18 Haziran’da Lübnan’a yönelik olası bir saldırıya ilişkin “operasyonel planı” onayladığını duyurmuştu. İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz da 21 Haziran’da yaptığı açıklamada, Hizbullah’ın İsrail topraklarına ve vatandaşlarına yönelik saldırılarına izin verilemeyeceğini ve gerekli kararları yakında alacaklarını ifade etmişti. İsrail ordusunun 8 Ekim’den bu yana Lübnan’a gerçekleştirdiği saldırılarda şu ana kadar 351 Hizbullah mensubu öldü.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, takas sonucu Rus esaretindeki 10 Ukrayna vatandaşının serbest bırakıldığını bildirdi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy , X hesabından yaptığı paylaşımda, “Tüm zorluklara rağmen 10 kişiyi daha Rus esaretinden kurtarmayı başardık.” ifadesini kullandı. Esirlerin serbest bırakılmasında emeği geçenlere teşekkür eden Zelenskiy, tüm esirler kurtarılıncaya kadar çaba sarf edeceklerini belirtti. Rusya ile Ukrayna’nın anlaştığı takas sonucu serbest kalanların arasında Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkan Yardımcısı Nariman Celal de bulunuyor. Celal, 2021’de Kırım’da Ruslar güvenlik güçlerince esir alınmıştı. Rus istihbaratı Akmescit yakınındaki Anğara köyünde 23 Ağustos 2021 tarihinde bir sabotaj eylemi düzenlendiğini iddia etmiş, eylemin Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Baş Müdürlüğü ile Kırım Tatar Milli Meclisince organize edildiğini ileri sürmüştü. Rus istihbaratının operasyonları sonucu KTMM Başkan Yardımcısı Celal tutuklanmıştı.

Yemen’deki İran destekli Husiler, Kızıldeniz ve Akdeniz’de biri ABD’ye ait 4 gemiyi vurduklarını duyurdu.

Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri yaptığı açıklamada, İsrail’in Hayfa limanına gitmekte olan Waler isimli petrol gemisini Akdeniz’de insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldıklarını belirtti. Söz konusu “operasyonun” Irak İslami Direnişi ile ortaklaşa gerçekleştirildiğini kaydeden Seri, geminin, “işgal altındaki Filistin limanlarına giriş yasağını” (Husilerin ilan ettiği yasak) ihlal ettiği için vurulduğunu dile getirdi. Seri, söz konusu geminin maliki şirket ya da saldırı sonucu geminin hasar alıp almadığına ilişkin açıklama yapmadı

MAERSK ŞİRKETİNE BAĞLI BİR GEMİYE DE SALDIRILDI

Seri ayrıca, Danimarka merkezli Maersk şirketine bağlı Johannes Maersk gemisine de Akdeniz’de seyir füzesiyle başarılı bir saldırı gerçekleştirdiklerini aktardı.

Husilerin sözcüsü, Maersk şirketinin, İsrail’i en çok destekleyen ve “işgal altındaki Filistin limanlarına giriş yasağını” en çok ihlal eden şirketlerden olduğu bilgisini paylaştı. Loannis isimli geminin de Kızıldeniz’de insansız deniz aracıyla tam isabet vurulduğunu kaydeden Seri, geminin maliki şirketin ismini açıklamadı. Seri, Amerikan gemisi Delonix’in ise Kızıldeniz’de balistik füzelerle vurulduğunu belirtti. ABD ve İsrail’den söz konusu saldırılara ilişkin açıklama yapılmadı.

Eski ABD Başkanı ve Cumhuriyetçi Parti başkan adayı Donald Trump, 5 Kasım’daki başkanlık seçimleri öncesinde rakibi Joe Biden’la yaptığı ilk canlı yayın tartışmasının ardından, “Sorun Biden’ın yaşı değil, yetersizliği.” dedi.

Eski ABD Başkanı ve Cumhuriyetçi Parti başkan adayı Donald Trump, Virginia’da düzenlediği seçim kampanyasında konuştu. 27 Haziran’da düzenlenen canlı yayın tartışmasında “ülkeyi yok etmeye çalışan adama” karşı büyük başarı elde ettiğini savunan Trump, Biden’ın “ne yaptığını bilmediğini” söyledi. Trump, Biden’a dünyada hiç kimsenin saygı duymadığını belirterek, “Sorun Biden’ın yaşı değil, yetersizliği.” değerlendirmesinde bulundu. Seçimin “güçlü ile zayıf, yeterli ile yetersiz ve barış ile savaş” arasında olduğunu ifade eden Trump, dünyanın hiç olmadığı kadar 3. Dünya Savaşı’na yaklaştığını savundu. İLK CANLI YAYIN TARTIŞMASI ELEŞTİRİLERE YOL AÇTI ABD’de, 5 Kasım’da yapılacak başkanlık seçimleri için yarışan Demokrat Partili Biden ile Cumhuriyetçi rakibi Trump, ilk canlı yayın tartışmasında kozlarını paylaşmıştı. Trump, program boyunca rakibine karşı net üstünlük sağlayamasa da Biden ikinci adaylığında yaşı konusunda duyulan kaygıları giderecek bir performans sergileyememiş, program sonrası yoğun eleştiriye maruz kalmıştı. Biden’ın adaylıktan çekilmesi gerektiği yönünde tartışmalar alevlenirken, Temsilciler Meclisi Üyesi Cumhuriyetçi Chip Roy, Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in “Anayasa’nın 25. Ek Maddesi’ni” kullanarak Başkan Biden’ı görevden alma çağrısı yapması için tasarı hazırlığında olduğunu duyurmuştu.

İran’da Cumhurbaşkanlığı Seçimi için oy verme işlemi saat 24.00 itibarıyla sona erdi. Ülkede gece itibariyle sandıklardaki oylar sayılmaya başlanacak ve resmi sonuçlar ise yarın öğleden önce açıklanacak.

İran’da halk bugün 14’üncü dönem Cumhurbaşkanlığı seçimleri için sandık başına gitti. Ülke genelindeki seçim merkezlerinde kurulan 59 binden fazla sandıkta oy kullanıldı.

Ülkede sabah 08.00’da başlayan seçim için oy verme işlemi yerel saatle 24.00’da sona erdi. 61 milyon 452 bin 321 seçmenin bulunduğu İran’da sandıkların kapanmasının ardından Yüksek Seçim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, “14’üncü dönem Cumhurbaşkanlığı seçimleri için oy verme süresi sona erdi ancak halen halkın içerisinde bulunduğu şubelerde oy verme işlemi devam ediyor ve bu kişilerinde oy verme işlemlerinin bitmesinin ardından oy sayımına başlanacak” ifadeleri kullanıldı.

RESMİ SONUÇLAR ÖĞLEDEN ÖNCE AÇIKLANACAK

Ülkede gece itibariyle sandıklardaki oylar sayılmaya başlanacak ve resmi sonuçlar ise yarın öğleden önce açıklanacak.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ilk olarak 18.00’de sona ereceği açıklanan oy verme işlemi önce 20.00’ye ardından 22.00’ye daha sonra da 24.00’e kadar uzatılmıştı.

14’üncü dönem Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Muhafazakar cepheden eski Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Said Celili, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve eski İçişleri Bakanı Mustafa Purmuhammedi ile Reformist Cepheden Tebriz Milletvekili Mesut Pezeşkiyan tek aday olarak yarışıyor.

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin 19 Mayıs’ta helikopter kazasında hayatını kaybetmesinin ardından Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından 14’üncü dönem cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 28 Haziran’da yapılması kararlaştırılmıştı.